Digitale grondrechten

In de NRC van 10 december 2013 stond een ingezonden brief. “Pleidooi voor digitale grondrechten. Stellingname voor democratie in het digitale tijdperk”. Ondertekend door 562 auteurs en kunstenaars, vijf Nobelprijswinnaars uit ruim 80 landen.

Hun pleidooi sluit aan op het artikel dat Harrie van Houtum en ik recent in de Informatie hebben gepubliceerd. De essentie daarvan is dat er een tweespalt aan het ontstaan is. Internetbedrijven en overheden verzamelen en bekijken al onze data. Dat biedt enerzijds geweldige kansen en mogelijkheden tot nieuwe kennis en diensten. Maar anderzijds is de privacy steeds verder zoek en worden we ook digitaal kwetsbaarder. De auteurs van de ingezonden brief stellen dat de democratische grondrechten van mensen in de digitale wereld geschonden worden: “In hun gedachten en in hun persoonlijke omgevingen en communicaties hebben alle mensen het recht om niet te worden geobserveerd”. De tekst luidt verder:

“We eisen voor alle mensen het recht om te bepalen, als democratische burgers, in welke mate hun persoonlijke data legaal kunnen worden verzameld, opgeslagen en bewerkt en door wie; om informatie te krijgen waar hun data wordt opgeslagen en hoe ze worden gebruikt; om de data uit te kunnen wissen als ze illegaal verzameld en opgeslagen zijn.

We roepen alle staten en bedrijven op om voor deze rechten op te staan en om ze te verdedigen.

We roepen de VN op om het centrale belang van bescherming van burgerrechten in het digitale tijdperk te erkennen en om een Verklaring van Internationale Digitale Grondrechten op te stellen”.

We roepen regeringen op om een dergelijk conventie te tekenen en na te volgen. “

De affaires met inlichtingendiensten leiden inmiddels tot discussies die het belang van bovenstaande onderstrepen. Tijd voor een brede maatschappelijke discussie! Een duurzame digitale beweging impliceert dat we de principes van onze democratie en de rechtstaat een plek moeten geven in de digitale wereld. Niet op dezelfde manier als in de echte wereld, maar op een nieuwe manier.

Leuke verrassing: de NAF-penning!

Totaal verrast maar heel erg leuk! Op de tweede dag van het Landelijk Architectuur Congres 2013 kreeg ik uit handen van Huub Bakker, bestuurslid van het NAF en voorzitter van het LAC, de jaarlijkse NAF-penning. Met dank voor mijn bijdragen aan de architectuurgemeenschap. Zoals gezegd was ik totaal verrast, maar vind het wel ontzettend leuk… Dus nogmaals: heel erg bedankt! NAF_penning2

En tegelijk heb ik het gevoel dat ik nog maar net ben begonnen. Deze penning is dus zeker ook een stimulans om vol energie door te gaan! Er is nog zoveel te doen voor architecten in de digitale wereld. De tijden zijn fascinerend, de huidige transformatie in de maatschappij maakt dat we opnieuw moeten uitdenken hoe we de principes van democratie en rechtstaat in de digitale wereld vormgeven. Enerzijds moeten we innoveren en gebruikmaken van de enorme nieuwe mogelijkheden van onder andere big data. Anderzijds spelen aspecten als veiligheid en privacy een rol en moeten we vertrouwen geven aan mensen. Een enorme uitdaging voor architecten, waar we met zijn allen invulling aan moeten geven!  Op naar een duurzame digitale wereld.

Empowering policy makers to define smart services

Eind dit jaar vindt in Mexico City de 6e editie plaats van het International SOA, Cloud and Service Technology Symposium. Dit congres is een beetje mijn ‘kindje’, ik heb het ooit samen met Thomas Erl opgezet en ben aan aantal keren Chairman geweest. Dit jaar ga ik er weer naar toe, en geef een presentatie over het ontwerpen van slimme diensten.

“The key to an effective government: empowering policy makers to define smart services”

“Governments all around the world are criticized for producing too much regulation. Still, there is an obvious need for regulation: to guarantee basic civil rights, to protect vulnerable groups, to create a level playing field for businesses, and so on. Governments themselves are recently joining the digital age and offer their services through the internet. But very often they’re just offering the digitized version of the-old- fashioned paper-form, as the underlying regulation did not change. So, as SOA has become mainstream, the crucial question is: how can we create smarter services? Services that enable different means of communication between government and businesses? Services that stimulate business innovation? Services offering open data and open rules to businesses? And how can governments de-regulate in order to stimulate business? The answer lies in smarter regulation. Which means we have to empower the policy makers!

In this presentation we will present a platform that is currently being developed in the Netherlands. The platform integrates Apps from multiple vendors, each App supporting a certain task for policy makers. There are Apps to import and improve law and regulation, there are Apps to define smart services, there are Apps to play scenario’s to analyse the effects of the new regulation, and there are Apps to export the specifications and business rules to IT-departments. The platform is being developed in public-private co-operation and is supported by a scientific approach for analysing law and regulation. The goals is to empower policy makers to design smarter government services.”

Digitale beschaving

Er is steeds meer maatschappelijke discussie over digitale privacy en digitale kwetsbaarheid. Hebben inlichtingendiensten wel of niet het recht om alle digitale datastromen af te tappen en te analyseren? Wat gebeurt er precies met je medische gegevens nadat je met een vinkje toestemming hebt gegeven om het Elektronisch Patiënten Dossier te gaangebruiken? Zijn betaalgegevens bij banken wel veilig gezien de voortdurende hacks en DDOS-aanvallen op websites? Hoe lang worden privégegevens op Facebook bewaard en krijg je later spijt van je jeugdzonden? Hoe weet je zeker dat jouw gegevens correct zijn vastgelegd in basisregistraties van de overheid en hoe makkelijk kun je deze laten aanpassen? Laat de overheid het principe van doelbinding (‘gegevens die door een overheidsorganisatie zijn vastgelegd mogen alleen gebruikt worden door een andere overheidsorganisatie als daarvoor een wettelijke grondslag is’) wel of niet los? Wat doet Google eigenlijk allemaal met de gegevens van gebruikers? Hoe veilig en betrouwbaar zijn jouw gegevens in een cloud?

Terechte en logische discussies! De digitale wereld is in heel snel tempo ons leven gaan beheersen en dat zal alleen maar gaan toenemen. En waar we er duizenden jaren over hebben gedaan om de spelregels voor onze beschaving en rechtstaat vorm te geven, lijken deze in de digitale wereld nog in het puberstadium.

Toch is het opvallend dat de maatschappelijke discussie nu is opgelaaid; tot heel recent was de algemene teneur namelijk dat privacy iets van de vorige eeuw is en dat je je maar moet neerleggen bij het feit dat jouw gegevens overal bekend zijn. Kennelijk is een kentering gaande; het internet is ontstaan vanuit een vrijbuiterscultuur maar door het belang van internet in onze samenleving lijken steeds meer mensen te vinden dat die openheid en vrijheid niet langer is te handhaven.

Maar hoe kan een internet 3.0 er dan uitzien? Werk aan de winkel voor architecten! Het is tijd om nieuwe ‘digitale beschavingsprincipes’ te bedenken en geleidelijk in te gaan voeren. De oude principes van de rechtstaat, maar op een nieuwe manier toegepast. We moeten de digitale wereld opnieuw inrichten!

Tijd voor een nieuwe generatie architecten?!

Art Ligthart

We leven in fascinerende tijden, ik zou het niet willen missen! Niet alleen omdat het belang van IT alleen maar toeneemt, maar omdat de maatschappij fundamenteel verandert. Er is een transformatie, de economische crisis zet ons met beide benen op de grond en de economische normen en waarden veranderen. Traditionele bedrijven worden kritisch bekeken, denk aan de bankensector. Er heerst bij burgers een gevoel van onveiligheid en het vertrouwen is historisch laag. De individualisering lijkt haar top gehad te hebben; de band met het sociale netwerk wordt sterker, betrokkenheid en solidariteit nemen toe. Er is steeds meer aandacht voor de kwaliteit van leven, een groene levensstijl en duurzaamheid.

Inrichten van een nieuwe digitale wereld

Ook in de digitale wereld rommelt het. De discussies rondom het EPD laten zien dat burgers privacy en veiligheid belangrijk vinden. We zijn aan het worstelen met het inrichten van een nieuwe digitale wereld: IT kan meer en meer, maar als gevolg daarvan worden juridische en ethische aspecten belangrijk. Wat vinden we als maatschappij goed en wat vinden we niet toelaatbaar? En we staan nog maar aan het begin, IT kan een doorbraak op vele fronten realiseren, de komende 20 jaar nog meer dan de afgelopen decennia. Wat blijft is de snelheid van veranderingen. Dat betekent voor onze overheidsorganisaties en bedrijven dat creativiteit, flexibiliteit, aanpassingsvermogen en snelheid essentieel zijn. Daar zijn nieuwe IT-systemen voor nodig.

Kennis als onderscheidend vermogen

We zullen alle verouderde IT-systemen de komende jaren moeten vervangen en alleen de huidige data meenemen naar de toekomst. Maar we zullen ook vernieuwende concepten moeten toepassen in de informatie-infrastructuur van de BV Nederland. Er moet een veilig en betrouwbaar stelsel van basisregistraties en administraties komen, waarin we als burgers en ondernemers zelf grip kunnen houden op onze eigen gegevens en wie deze mogen gebruiken. Dit vraagt om vernieuwende concepten om de IT slimmer in te richten. Wie heeft die expertise? Mijn stelling: dit kunnen we alleen door hierin breed samen te werken, door kennis en krachten in de kenniseconomie die Nederland heeft te bundelen. Innoveren door co-creatie en verbinden. Brainports creëren. Samen werken aan doorbraakprojecten. Kennis moet ons onderscheidende vermogen worden, niet de basale IT. En dit is hard nodig om internationaal gezien een concurrentiepositie te behouden.

Nieuwe generatie architecten nodig?

Architecten spelen hierin een cruciale rol. Architecten moeten de nieuwe concepten verbeelden, uitdenken en helpen realiseren. Hebben we hiervoor een nieuwe generatie architecten nodig? Dat is wat al te cru gesteld. Los van leeftijd zijn er architecten nodig zijn die nieuwe concepten kunnen uitdenken en realiseren. Met kennis van oude en nieuwe IT technologie. Met drive en passie, bevlogen om bij te dragen aan maatschappelijk relevante doelen en gedreven om een nieuwe rechtvaardige digitale wereld in te richten. Met een attitude voor cocreatie en vooral in staat om te verbinden tussen organisaties en mensen. Architecten die IT gaan toepassen om een nieuwe maatschappij en een betere wereld te vormen. Ook IT-bedrijven zullen worden beoordeeld op hun bijdrage aan deze nieuwe maatschappij en moeten de komende periode een nieuwe rol en business modellen zien te vinden. Kortom, gezocht: architecten om de BV Nederland te redden!?